Bệnh tiêu chảy: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng tránh và điều trị

Nhathuocngocanh.com – Căn bệnh tiêu chảy đã không còn là căn bệnh xa lạ đối với mỗi chúng ta. Tỷ lệ số người mắc phải căn bệnh này khá cao nhưng nhiều người vẫn chưa biết cách để phòng tránh chúng. Hãy cùng nhà thuốc Ngọc Anh tham khảo trong bài viết dưới dây để tìm hiểu rõ hơn về căn bệnh này. 

Bệnh tiêu chảy là gì?
Bệnh tiêu chảy là gì?

1, Tiêu chảy là bệnh gì?

Theo các tài liệu y khoa cho biết, tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng nhiều hơn 3 lần mỗi ngày. Để xác định một bệnh nhân có đang mắc căn bệnh này hay không có thể dựa trên các yếu tố sau:

  • Số lần đi ngoài tăng đột ngột trong ngày và không kiểm soát được.
  • Lượng dịch trong phân tăng nhiều, thể chất phân thường ở dạng lỏng
  • Phân có màu sắc khác lạ, có thể dính nhầy hoặc dính máu

Đa số các trường hợp bị tiêu chảy đều không làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe hay tính mạng, tuy nhiên, đối với trẻ em cần đặc biệt lưu ý về tình huống này. Theo thống kê cho thấy, đối với trẻ em dưới 5 tuổi, tiêu chảy đang là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ hai, do đó cần hết sức lưu ý với tình huống này.

Dựa vào nhiều các yếu tố khác nhau như thời gian mắc bệnh, nguyên nhân gây bệnh, mức độ nghiêm trọng hay hình thái, tính chất của phân mà có thể phân loại các tình trạng tiêu chảy. Các phân loại được ứng dụng phổ biến hiện nay là chia bệnh tiêu chảy thành 4 cấp độ khác nhau bao gồm tiêu chảy cấp tính, tiêu chảy mãn tính, tiêu chảy thẩm thấu và tiêu chảy xuất tiết.

  • Tiêu chảy cấp tính: Tiêu chảy cấp tính là căn bệnh hay gặp ở trẻ em dưới 12 tuổi. Trẻ bị tiêu chảy thường có các triệu chứng như đi ngoài phân lỏng, nhiều dịch, đột ngột, đi nhiều hơn 3 lần trong ngày. Tình trạng này có thể lặp lại liên tục trong suốt 1 tuần. Nguyên nhân gây tiêu chảy cấp tính thường do chế độ ăn uống không đảm bảo vệ sinh, khiến cho virus gây bệnh tiêu chảy xâm nhập vào cơ thể.
  • Tiêu chảy mạn tính: Nếu tình trạng tiêu chảy kéo dài tới 3 đến 4 tuần thì sẽ được phân loại là tiêu chảy mạn tính. Đối với những người trưởng thành và có sức khỏe bình thường, khi bị tiêu chảy sẽ chỉ cảm thấy khó chịu, bất tiện trong sinh hoạt. Nhưng đối với những bệnh nhân có hệ thống miễn dịch kém thì tiêu chảy có thể là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.
  • Tiêu chảy thẩm thấu: Tiêu chảy thẩm thấu là tình trạng cơ thể giảm hấp thu dịch và các chất điện giải, cũng như các chất dinh dưỡng, ở các mức độ từ nhẹ cho đến vừa. Khi bị tiêu chảy thẩm thấu, khối lượng phân đào thải trong ngày biến thiên từ 250 ml đến 1000 ml. Ví dụ như với bệnh nhân không có khả năng hấp thu lactose, cơ thể sẽ xuất hiện các triệu chứng như chướng bụng, đầu hơi, khó tiêu, tiêu chảy. Tình trạng này có thể biến mất khi bệnh nhân ngừng ăn những đồ ăn mà cơ thể không dung nạp được.
  • Tiêu chảy xuất tiết: Tiêu chảy xuất tiết là tình trạng rối loạn vận chuyển ion trong các tế bào, làm giảm quá trình hấp thu hoặc tăng quá trình bài tiết hoặc cả hai.

2, Nguyên nhân dẫn đến tình trạng tiêu chảy

Có nhiều các nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng tiêu chảy. Theo nghiên cứu của trung tâm CDC Hoa Kỳ cho biết, nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tiêu chảy là do nguồn thức ăn và nước uống không được đảm bảo. Từ đó, virus Rotavirus dễ dàng xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh.

Một số các nguyên nhân khác dẫn tới tình trạng tiêu chảy có thể kể đến như:

  • Điều kiện vệ sinh không đảm bảo: Điều kiện vệ sinh kém làm tăng tỷ lệ mắc phải bệnh tiêu chảy. Do đó, để ngăn ngừa và phòng tránh căn bệnh này, mọi người cần chú ý vệ sinh cá nhân, luôn sạch sẽ để hạn chế tối đa virus xâm nhập vào cơ thể và đường tiêu hóa.
  • Nhiễm khuẩn đường ruột: Khi bạn ăn phải các đồ ăn không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, cơ thể và đường tiêu hóa của bạn có thể bị tấn công bởi các chủng như Clostridium, Salmonella hay tụ cầu. Các vi khuẩn này gây kích thích các mô trong đường tiêu hóa, từ đó gây viêm nhiễm, dẫn đến tình trạng tiêu chảy. Để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột, cần tránh xa các nguồn nước bị ô nhiễm hay sử dụng các loại đồ ăn sống như gỏi, rau sống,…
  • Hội chứng ruột kích thích
  • Viêm đại tràng
  • Mất cân bằng hệ vinh trong đường ruột: Với những bệnh nhân sử dụng thuốc kháng sinh kéo dài, hoặc lạm dụng thuốc kháng sinh không theo hướng dẫn của bác sĩ có thể khiến mất cân bằng hệ vi sinh trong đường ruột (lượng vi khuẩn có lợi giảm đi); từ đó làm giảm quá trình hấp thu các chất dinh dưỡng, tăng nhu động ruột, tăng lượng đi ngoài mỗi ngày.
  • Cơ thể bẩm sinh không dung nạp được đường: Một số người không có khả năng dung nạp đường như lactose, glucose-galactose, fructose; do đó thường bị tiêu chảy khi ăn các loại thực phẩm có chứa thành phần này.
  • Ngộ độc thực phẩm: Bệnh nhân bị ngộ độc thực phẩm sẽ có các triệu chứng điển hình bao gồm tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng dữ dội, sốt cao.

3, Tiêu chảy lây qua những con đường nào?

Bệnh tiêu chảy là bệnh phổ biến trong xã hội hiện nay, có khả năng lây lan nhanh và có thể tạo thành đợt dịch lớn. Tốc độ lây lan nhanh nhất thường xuất hiện ở những khu vực đông dân cư, nguồn nước sinh hoạt không đảm bảo. Thời tiết mùa hè nóng ẩm là điều kiện thuận lợi để dịch bệnh lây lan nhanh nhất.

Dấu hiệu và triệu chứng bệnh tiêu chảy
Dấu hiệu và triệu chứng bệnh tiêu chảy

4, Dấu hiệu nhận biết căn bệnh tiêu chảy

Để tiêu chảy không gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ, bệnh nhân cần nhận biết bệnh ngay từ những dấu hiệu đầu tiên. Một số các dấu hiệu điển hình của căn bệnh tiêu chảy bao gồm:

  • Chướng bụng, đầy bụng, cảm giác khó chịu sôi bụng kéo dài không hết.
  • Đại tiện nhiều lần trong ngày, phân lỏng, nhiều nước, nhiều dịch.
  • Có thể có triệu chứng nôn (thường lúc đầu sẽ nôn ra thức ăn, sau đó nôn là nước đục trắng/ vàng).
  • Người khó chịu, mệt mỏi, rối loạn huyết áp, chân tay lạnh… Nếu không được khắc phục kịp thời, tiêu chảy có thể dẫn đến tử vong.

5, Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy

Một số các đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh tiêu chảy được thống kê bao gồm:

  • Đối tượng chăm sóc và sống gần gũi đối với những bệnh nhân mắc tiêu chảy mạn tính mà không có các biện pháp phòng tránh phù hợp.
  • Đối tượng sinh sống ở những khu vực không hợp vệ sinh, đặc biệt là khu vực nhà vệ sinh được xây dựng theo lối cũ, phân thải ra thẳng mương, ao, suối.
  • Đối tượng sinh sống trong khu vực nguồn nước bị ô nhiễm.
  • Đối tượng có thói quen ăn uống không khoa học, thường xuyên ăn đồ sống hoặc những đồ ăn chưa được nấu chín.
  • Khu vực người dân sử dụng phân tươi hoặc phân chưa được xử lý đảm bảo làm nguyên liệu trong trồng trọt.
  • Đối tượng sinh sống trong những khu vực thường xuyên bị ngập lụt.

6, Phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh tiêu chảy

6.1. Phương pháp chẩn đoán

Đối với căn bệnh tiêu chảy, đa số các bác sĩ sẽ dựa vào những dấu hiệu bệnh nhân gặp phải để chẩn đoán tình trạng bệnh. Ngoài ra, có thể kết hợp sử dụng một số các xét nghiệm để có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh cho bệnh nhân. Một số các xét nghiệm thường được sử dụng trong chẩn đoán bệnh tiêu chảy như:

  • Xét nghiệm máu: các dữ liệu từ xét nghiệm máu giúp bác sĩ xác định được tác nhân gây ra tiêu chảy. Tốt nhất, nên làm xét nghiệm công thức máu toàn phần để tăng độ chính xác.
  • Xét nghiệm phân: Qua kết quả dễ dàng xác định được chủng vi khuẩn hay ký sinh trùng gây bệnh cho bệnh nhân.
  • Nội soi đại tràng: Nhằm xác định mức độ tổn thương trong ống tiêu hóa.
Xét nghiệm phân để chẩn đoán bệnh
Xét nghiệm phân để chẩn đoán bệnh

6.2. Phương pháp điều trị

Việc sử dụng các liệu pháp điều trị bệnh tiêu chảy thường được áp dụng khi tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng và kéo dài nhiều ngày. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp nguy hiểm tới tính mạng. Đối với những bệnh nhân bị tiêu chảy nhẹ hoặc ngắn ngày, căn bệnh có thể tự hết mà không cần can thiệp điều trị. Các phương pháp điều trị tiêu chảy phổ biến hiện nay bao gồm:

  • Bù nước và điện giải: Khi bị tiêu chảy, cơ thể bệnh nhân sẽ mất một lượng nước lớn, khi đó cần bù nước và điện giải cho cơ thể để cân bằng lại các hoạt động sống. Đối với những bệnh nhân không thể uống nước, dễ nôn sau khi uống thì có thể bù nước và điện giải thông qua truyền tĩnh mạch.
  • Sử dụng thuốc kháng sinh: Nếu nguyên nhân gây tiêu chảy là do vi khuẩn, bệnh nhân có thể sử dụng thuốc kháng sinh để cải thiện tình trạng bệnh nhanh chóng. Phương pháp này sẽ không đem lại hiệu quả nếu nguyên nhân gây bệnh là do virus gây ra.
  • Điều chỉnh chế độ dùng thuốc: Nếu nguyên nhân gây tiêu chảy là do các loại thuốc đang sử dụng, cần tham khảo ý kiến của bác sĩ để điều chỉnh sao cho phù hợp nhất.
Vệ sinh cá nhân sạch sẽ để phòng bệnh tiêu chảy
Vệ sinh cá nhân sạch sẽ để phòng bệnh tiêu chảy

7, Biện pháp phòng ngừa bệnh tiêu chảy

Một số các biện pháp phòng ngừa bệnh tiêu chảy được các chuyên gia khuyên dùng:

  • Giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường, đặc biệt là môi trường sống xung quanh.
  • Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín, uống sôi. Duy trì chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh.
  • Sử dụng nguồn nước sạch sẽ.
  • Rửa tay đúng cách và sạch sẽ sau khi đi đại tiện để hạn chế tối đa sự lây lan của vi khuẩn, vi rus
  • Hạn chế sử dụng đồ ăn sống, đồ ăn chưa được nấu chín kĩ, trái cây chưa được rửa sạch và gọt vỏ. Hạn chế sử dụng nước đá làm từ nguồn nước máy.
  • Tham gia điều trị ngay khi nhận thấy các dấu hiệu đầu tiên. Điều trị tuân theo hướng dẫn của các y bác sĩ, không lạm dụng thuốc vì có thể khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Căn bệnh tiêu chảy không còn quá xa lạ đối với mỗi chúng ta nhưng mỗi người cần hết sức cẩn thận để bảo vệ cho bản thân mình, cũng như những người thân xung quanh. Qua bài viết, độc giả đã hiểu rõ hơn về các nguyên nhân gây tiêu chảy cũng như các biện pháp để phòng tránh chúng, đặc biệt hiểu hơn rằng cần tham gia chữa trị ngay, không để tiêu chảy kéo dài vì có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của bản thân.

Xem thêm:

SỬ DỤNG THUỐC TRONG ĐIỀU TRỊ TIÊU CHẢY CẤP

Ngày viết:

One thought on “Bệnh tiêu chảy: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng tránh và điều trị

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *