Bệnh cường giáp: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Nhathuocngocanh.com – Theo thống kê của hiệp hội y học cho biết, tỷ lệ người dân mắc phải các bệnh lý liên quan tới tuyến giáp khoảng 30% dân số trong độ tuổi từ 18 cho đến 65 tuổi, tỷ lệ bệnh gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Hãy cùng nhà thuốc Ngọc Anh tìm hiểu kỹ hơn về căn bệnh cường giáp này.

Bệnh cường giáp
Bệnh cường giáp

1. Bệnh cường giáp là gì?

Tuyến giáp là một tuyến nhỏ trong cơ thể, có hình con bướm, nằm ở vị trí phía trước cổ, có chức năng sản sinh ra các hormone cần thiết cho quá trình hoạt động của cơ thể sống. Bệnh cường giáp là tình trạng khi tuyến giáp hoạt động quá mức, sản sinh ra lượng hormone nhiều hơn so với nhu cầu của cơ thể, làm nồng độ của hormone trong máu tăng cao và gây ra những hệ quả xấu cho cơ thể.

Tuyến giáp là cơ quan chính sản xuất ra hormone Thyroxine (T4) và Triiodothyronine (T3), hai hormone này đóng vai trò thiết yếu trong quá trình sinh trưởng, chuyển hóa và phát triển của cơ thể. Vì vậy, khi chức năng của tuyến giáp có sự thay đổi bất thường sẽ làm ảnh hưởng tới hầu hết các khía cạnh sức khỏe của người bệnh.

Bệnh cường giáp là một căn bệnh không quá nguy hiểm với tính mạng của người mắc phải, tuy nhiên, nếu không được điều trị sớm và đúng cách, bệnh có thể để lại nhiều các biến chứng nghiêm trọng như rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, suy giảm chức năng sinh sản, ảnh hưởng tới cơ xương khớp, gây các bệnh lý tim mạch. Do đó, bệnh nhân mắc hội chứng cường tuyến giáp cần tham gia điều trị sớm theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

2. Nguyên nhân gây ra bệnh cường giáp

Có nhiều các nguyên nhân khác nhau gây ra bệnh cường giáp, một số các nguyên nhân chính đã được chuyên gia thống kê bao gồm:

  • Bệnh basedow: Có tới hơn 70% bệnh nhân mắc chứng cường giáp có tiền sử mắc bệnh basedow (hay còn gọi là bệnh graves). Trong trường hợp này, các tự kháng thể có trong máu kích thích hoạt động của tuyến giáp, khiến cho tuyến giáp phát triển quá mức và bài tiết ra lượng hormone vượt quá nhu cầu của cơ thể. Tình trạng này thường gặp ở nữ giới trong độ tuổi từ 25 cho đến 50 tuổi.
  • Tình trạng nhân tuyến giáp hoạt động quá mức: Nhân tuyến giáp hay còn là những cục u nhỏ tồn tại trong lòng tuyến giáp, thường là các u lành tính, chỉ có một số rất ít các trường hợp phát triển thành tế bào ung thư. Khi trong tuyến giáp có nhiều nhân tuyến giáp hoạt động quá mức sẽ gây ra tình trạng dư thừa lượng hormone cần thiết. Tình trạng này thường gặp ở những bệnh nhân thuộc nhóm người cao tuổi.
  • Bệnh viêm tuyến giáp: Bệnh nhân bị viêm tuyến giáp nếu không được chữa trị triệt để, lâu dần sẽ làm phá hủy cấu trúc của các nang tuyến giáp. Khi các nang này bị tổn thương, chúng sẽ bị vỡ, khiến cho lượng hormone dự trữ bị tràn ra ngoài tuyến giáp. Tình trạng này có thể kéo dài từ một trong đến 3 tháng, sau đó các nang tuyến giáp trở lại trạng thái bình thường. Tuy nhiên lúc này, khả năng hoạt động của tuyến giáp sẽ bị suy giảm, hay còn gọi là bệnh suy giáp. Suy giáp có thể kéo dài từ 1 năm cho đến 2 năm, hoặc có thể là vĩnh viễn. Một số bệnh lý của viêm tuyến giáp là nguyên nhân chính gây ra tình trạng cường giáp như viêm tuyến giáp bán cấp, viêm tuyến giáp sau sinh, viêm tuyến giáp âm thầm.
  • Chế độ ăn uống tiêu thụ quá nhiều iod: Tiêu thụ một lượng lớn iod hàng ngày làm tăng quá trình sản sinh hormone của tuyến giáp.
  • Sử dụng liên tục trong thời gian dài các loại thuốc hormone tuyến giáp: Tình trạng này thường gặp ở những bệnh nhân đang điều trị suy giáp, viêm giáp.

3. Triệu chứng của bệnh cường giáp

Một số dấu hiệu điển hình có thể nhận thấy ở bệnh nhân bị bệnh cường giáp như:

  • Xuất hiện cảm giác sợ nóng, thân nhiệt cao, da nốt, thường bị toát mồ hôi, có thể bị sốt từ 37.5 đến 38 độ C.
  • Cảm giác hồi hộp, lo âu, đánh trống ngực, khó thở khi vận động mạnh hoặc gắng sức.
  • Rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới/
  • Da móng, móng giòng, tóc dễ gãy rụng, chân tay tê mỏi, yếu cơ ở cánh tay và đùi.
  • Thường xuyên bị mất ngủ, tính tình thay đổi thất thường, dễ nóng giận, suy giảm trí nhớ, mất tập trung, có thể xuất hơn cơn kích động mạnh, run đầu các chi.
  • Giảm cân đột ngột không rõ nguyên nhân.
  • Tiêu chảy từ 5 đến 10 lần mỗi ngày.
  • Thường xuyên chảy nước mặt, chói mặt, nóng mắt.
Dấu hiệu bệnh cường giáp
Dấu hiệu bệnh cường giáp

4. Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh cường giáp

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ mắc phải hội chứng cường tuyến giáp. Một số đối tượng đặc biệt có nguy cơ cao hơn người bình thường như:

  • Nữ giới có nguy cơ mắc bệnh cường giáp cao hơn nam giới từ 2 cho đến 10 lần. Trung bình cứ 5 nữ giới mắc phải chứng cường giáp thì có 1 nam giới mắc bệnh này.
  • Người có người thân mắc các bệnh liên quan đến tuyến giáp.
  • Người gặp tình trạng thiếu máu ác tính, đái tháo đường type 1, rối loạn nội tiết, suy giảm chức năng thận.
  • Người cao tuổi trên 60 có nguy cơ cao mắc chứng cường giáp.
  • Đối tượng sử dụng lượng lớn iod mỗi ngày (iod có trong tảo, rong biển,…).
  • Bệnh nhân đã từng thực hiện phẫu thuật tuyến giáp.
  • Bệnh nhân từng bị bướu cổ.

5. Bệnh cường giáp có nguy hiểm không?

Bệnh cường giáp là một căn bệnh có thể điều trị khỏi hoàn toàn và không gây nguy hiểm đến tính mạng, với điều kiện bệnh được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Ngược lại, bệnh ở giai đoạn nghiêm trọng có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm, tăng nguy cơ tử vong.

Một số các biến chứng nguy hiểm của bệnh cường giáp bao gồm:

  • Suy giảm thị lực: Mắt trở nên nhạy cảm hơn đối với ánh sáng, đau nhức mỏi mặt, hội chứng song thị. Nghiêm trọng nhất mắt có thể mất thị lực vĩnh viễn.
  • Gây rối loạn nhịp tim, hình thành các cục máu đông gây huyết khối, suy giảm chức năng tim mạch, khiến bệnh lý tim mạch trở nên nguy hiểm hơn.
  • Hội chứng cơn bão giáp, gây tỷ lệ tử vong cao
  • Tăng nguy cơ loãng xương ở người cao tuổi.
  • Làm ảnh hưởng tới sức khỏe của thai phụ như gây huyết áp cao khi mang thai, khiến trẻ sinh non, dọa sẩy.

Để phòng tránh các biến chứng trên, người bệnh cần theo dõi cơ thể để nhận thấy những dấu hiệu đầu tiên, tham gia điều trị sớm để phòng tránh những biến chứng nguy hiểm.

6. Các phương pháp chẩn đoán bệnh cường giáp

Một số các phương pháp chẩn đoán bệnh cường giáp được các y bác sĩ áp dụng hiện nay bao gồm:

  • Thăm khám tiền sử bệnh và các triệu chứng mà bệnh nhân đang gặp phải.
  • Kiểm tra thể chất và cơ địa của bệnh nhân
  • Tiến hành siêu âm hoặc xạ hình tuyến giáp
  • Đo nồng độ hormone tuyến gián và các kháng thể tự miễn của tuyến giáp: Hormone tuyến giáp thyroxine (T4), Hormone tuyến giáp triiodothyronine (T3 ), Hormone kích thích tuyến giáp (TSH), Kháng thể men peroxidase tuyến giáp (TPO), Kháng thể tự miễn kháng receptor của TSH (TRAb).
Triệu chứng lâm sàng cường tuyến giáp
Triệu chứng lâm sàng cường tuyến giáp

7. Các phương pháp điều trị bệnh cường giáp

Hiện nay có nhiều các phương pháp điều trị khác nhau để khắc phục tình trạng cường giáp, điển hình như điều trị nội khoa bằng thuốc, điều trị phóng xạ và điều trị ngoại khoa phẫu thuật tuyến giáp. Tùy thuộc vào nguyên nhân chính gây ra tình trạng cường giáp và mức độ nghiêm trọng của bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp phù hợp và hiểu quả, đảm bảo sự an toàn cho bệnh nhân.

Phương pháp điều trị nội khoa bằng thuốc

  • Nhóm thuốc chẹn beta: Thuốc chẹn beta không có tác dụng kiểm soát quá trình sản sinh hormone tuyến giáp nhưng có thể khắc phục các triệu chứng của bệnh gây ra. Sử dụng thuốc chẹn beta giúp các triệu chứng nhu đầu chi run, tim đập nhanh, thường xuyên lo lắng giảm đi đáng kể. Bệnh nhân gặp các triệu chứng trên chỉ cần sử dụng thuốc sau vài giờ sẽ thuyên giảm nhanh chóng.
  • Nhóm thuốc kháng giáp: Bác sĩ thường kê đơn cho bệnh nhân sử dụng thuốc kháng giáp methimazole hoặc propylthiouracil. Nhóm thuốc này có tác dụng ức chế quá trình sản sinh ra hormone tuyến giáp. Hiện nay, thuốc methimazole được kê đơn sử dụng nhiều hơn bởi ít gây tác dụng phụ trên cơ thể bệnh nhân.

Liệu pháp phóng xạ

Phương pháp này sử dụng iod phóng xạ bào chế dạng viên nang, sử dụng theo đường uống để điều trị cho bệnh nhân.

Cơ chế hoạt động: Sau khi vào cơ thể, iod phóng xạ sẽ hấp thụ vào tuần hoàn máu và được các tế bào tuyến giáp hấp thu nhanh chóng. Lượng chất phóng xạ không được hấp thu sẽ theo các con đường khác nhau để đào thải ra khỏi cơ thể. Các tế bào tuyến giáp đã hấp thu iod phóng xạ sẽ bị phá hủy sau đó một thời gian. Kết quả là tuyến giáp được thu nhỏ, nồng độ hormone tuyến giáp trong máu giảm dần, giúp cải thiện tình trạng bệnh khả quan hơn trước.

Phương pháp điều trị ngoại khoa bằng phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp

Bệnh cường giáp có thể được điều trị khỏi hoàn toàn nhờ cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp của bệnh nhân. Để thực hiện phương pháp này cần sự tham gia của các bác sĩ có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn cao. Sau phẫu thuật, bệnh nhân được hướng dẫn sử dụng thuốc bổ sung hormone tuyến giáp để nồng độ dần khôi phục về trạng thái bình thường.

8. Biện pháp phòng tránh bệnh cường giáp

Bệnh cường giáp không phải là một căn bệnh nguy hiểm, có thể điều trị nhưng mỗi chúng ta vẫn cần rèn luyện những thói quen để phòng tránh căn bệnh này. Một số các biện pháp được chuyên gia khuyên dùng bao gồm:

  • Tăng cường luyện tập thể dục tăng cường sức đề kháng và rèn luyện cơ thể.
  • Bổ sung vừa đủ lượng iod cho cơ thể để tránh các bệnh lý về tuyến giáp.
  • Xây dựng chế độ ăn uống dinh dưỡng, khoa học, phù hợp với cơ thể

+ Bổ sung các thực phẩm giàu chất oxy hóa như việt quất, dâu tây, rau xanh, cải xoăn, súp lơ

+ Hạn chế sử dụng các đồ ăn nhanh, đồ chiên rán, đồ ăn cay nóng chứa nhiều dầu mỡ.

+ Hạn chế sử dụng đồ uống chứa cồn và chất kích thích như rượu, bia.

  • Thực hiện tầm soát bệnh lý tuyến giáp, đặc biệt là nữ giới trên 20 tuổi.
  • Tham gia điều trị ngay khi nhận thấy những dấu hiệu đầu tiên.

9. Một số câu hỏi liên quan

Bệnh cường giáp có phải là ung thư?

Bệnh cường giáp là một hội chứng, không phải một căn bệnh ung thư. Người bị ung thư tuyến giáp có nguy cơ cao mắc hội chứng cường giáp.

Bệnh cường giáp sống được bao lâu?

Bệnh cường giáp có thể được điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và tham gia điều trị đúng cách mà không gây bất kỳ ảnh hưởng nào tới tính mạng.

Bị cường giáp có thai được không?

Nữ giới bị bệnh cường giáp vẫn có thể mang thai và sinh em bé khỏe mạnh. Trong suốt quá trình mang thai và điều trị, thai phụ cần được theo dõi kỹ lưỡng để đảm bảo cho sự an toàn của cả mẹ và bé.

Qua bài viết này, mong rằng có thể giúp cho độc giả hiểu rõ hơn về căn bệnh này và có những biện pháp phù hợp để bảo vệ bản thân và những người thân xung quanh mình.

Xem thêm:

CƯỜNG CHỨC NĂNG TUYẾN GIÁP

Ngày viết:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *