Enter your keyword

KIỀM CHUYỂN HOÁ
4.5 (90%) 2 votes

ĐẠI CƯƠNG:

Kiềm chuyển hóa bản chất tăng nồng độ bicarbonate trong máu, thường gặp trên lâm sàng, nguyên nhân chủ yếu là mất ion H+ qua đường dạ dày hoặc qua nước tiểu.

Mất ion H+ thường đi kèm với mất kali máu và hạ kali máu.

Những bệnh nhân có chức năng thận bình thường, lượng bicarbonate được đào thải nhanh chóng qua thận, vì vậy trường hợp nhiễm kiềm kéo dài thường kèm theo giảm thể tích, giảm tuần hoàn hiệu dụng, mất chlo máu, hạ kali máu và bất thường chức nâng thận

NGUYÊN NHÂN

  • Mất axit clohydric qua dạ dày, thận, ruột.
  • Đưa thêm

TRIỆU CHỨNG

3.1. Lâm sàng

  • Triệu chứng tim mạch: giảm sức co bóp cơ tim (liên quan đến vận chuyển Ca++ qua màng tế bào), thay đổi dòng máu tới mạch vành, ngộ độc
  • Triệu chứng thần kinh cơ: tăng trương lực cơ, co giật do tổn thương não.
  • Ảnh hưởng đến chuyển hóa: hạ kali máu, giảm can xi máu, giảm phosphat máu, bất thường chức năng của các
  • Ảnh hưởng đến vận chuyển ô xy: tăng khả năng gắn oxy vào Hb và tăng hoạt tính của 2,3 –

3.2. Cận lâm sàng

  • Nồng độ H+ trong máu giảm và HCO3 tăng.
  • pH máu tăng, hoặc trong giới hạn bình thường (còn bù).

Chẩn đoán

4.1. Chẩn đoán xác định

Về chẩn đoán, nên chia nguyên nhân gây nhiễm kiềm chuyển hoá theo nồng độ clorua nước tiểu là tiện lợi. Và ngược lại điều này có ý nghĩa điều trị vì nó quyết định có cho clorua để điều trị nhiễm kiềm hay không (nhiễm kiềm đáp ứng và không đáp ứng với clorua).

  1. Nhiễm kiềm đáp ứng với clorua
    • Có clorua niệu dưới 10 mEq/l là loại thường gặp nhất trong nhiễm kiềm chuyển hoá.
    • Nó thường kèm theo mất dịch ngoài tế bào (DNTB).
  2. Nhiễm kiềm kháng clorua
    • Khi clorua nước tiểu > 20 mEq/l
    • Rất ít gặp.

4.2. Chẩn đoán nguyên nhân

  1. Nhiễm kiềm đáp ứng với clorua
    • Mất dịch HCl trong dạ dày – ruột (nôn, hút dạ dày, u nang tuyến lông và tiêu chảy nhiều clorua bẩm sinh).
    • Sử dụng lợi tiểu vì làm mất DNTB và hạ kali máu.
    • Tình trạng sau tăng CO2 do luôn tái hấp thu bicarbonat ở thận.
    • Truyền nhiều kiềm hoặc truyền máu nhiều lần (tăng citrate) có thể còn gây nhiễm kiềm chuyển hoá đáp ứng
  2. Nhiễm kiềm kháng cloruakhi clorua
    • Loại trừ hội chứng Bartter và mất magiê, những người bệnh này nói chung có tăng huyết áp và không mất DNTB.
    • Những nguyên nhân khác: giảm tiết aldosteron tiên phát, hội chứng Cushing, hẹp động mạch thận, hội chứng Lidde, tăng calci máu, hạ kali máu nặng.

XỬ TRÍ

Các thuốc dùng trong xử trí Kiềm chuyển hóa có bán tại nhà thuốc Ngọc Anh, chúng tôi giao hàng toàn quốc, tư vấn miễn phí 098 572 9595

1. Nhiễm kiềm đáp ứng với clorua

  • Điều trị các bệnh chính gây ra, bù mất clorua có thể dùng viên NaCl, nếu mất DNTB rõ rệt nên truyền muối tĩnh mạch.
  • Khi truyền đã nhiều dịch, nếu chức năng thận tốt có thể cho acetazolamide, là một thuốc ức chế men anhydrase carbonic để làm tăng đào thải bicarbonat ở thận. Liều thường dùng là 250 – 500 mg uống hoặc tiêm tĩnh mạch 8 giờ/lần.
  • Nhiễm kiêm chuyển hoá nặng (pH > 7,55) với các triệu chứng lâm sàng rõ rệt nên điều trị bằng liệu pháp toan hoá, đặc biệt nếu có chống chỉ định đưa NaCl vào (vì có suy tim, suy thận). Số lượng acid đưa vào để điều trị nhiễm kiềm có thể được tính theo công thức sau:

+ H+ thiếu (mEq) = 0,5 x trọng lượng cơ thể (kg) x [ HCO – ] đo được – HCO – ]

+ Có thể làm giảm HCl ở dạ dày bằng các chất đối kháng H2 đường uống hoặc truyền.
muốn có) 1/2 số thiếu bù trong 12 giờ đầu tiên, số còn lại bù trong 24 giờ tiếp sau, theo dõi tình trạng lâm sàng

+ Cuối cùng là ở người bệnh có suy thận có thể dùng thẩm phân máu để điều trị nhiễm kiềm.

2. Nhiễm kiềm kháng cloruakhi clorua

Bệnh cảnhĐiều trị
Cường aldosterol tiên phátSpironolactone có tác dụng ức chế tái hấp thu natri ở ống lượn xa làm cải thiện tình trạng kiềm, hạ kali máu và tăng huyết áp

Hạ chế muối và bù ka li

Phẫu thuật cắt bỏ khối u thượng thận.

Cường thượng thận thứ phátThuốc ức chế men chuyển thường có hiệu quả. Điều trị các nguyên nhân chính nếu có.
Hội chứng CushingDo tuyến yên tăng tiết quá mức ACTH: phẫu thuật hoặc xạ trị

Do adenoma hoặc carcinoma tuyến thượng thận: cắt u

Do tăng tiết ACTH thứ phát hoặc lạc chỗ: tìm nguyên nhân ác tính tiên phát.

Hội chứng LiddleĐiều trị bằng triamtere
Hội chứng BartterTiên lượng điều trị lâu dài thường không tốt. Lợi tiểu

giữ kali, bổ sung kali và thuốc ức chế men chuyển.

Dùng corticoid ngoại sinhNgừng corticoid và ngay lập tức bổ sung kali
Hạ kali hoặc magie máu nặngBổ sung điện giải

 

Dược sĩ chuyên khoa II Hoàng Minh Anh tốt nghiệp trường Đại học Dược Hà Nội năm 2011.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *