Viêm bàng quang: Nguyên nhân, biểu hiện, cách điều trị

Tổng quan về bệnh viêm bàng quang

Nhathuocngocanh – Tỷ lệ người mắc bệnh viêm bàng quang đang ngày một gia tăng, bệnh có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt hằng ngày của bạn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản nhất về viêm bàng quang, để giúp bạn phát hiện sớm những triệu chứng nghi ngờ bệnh, nhờ đó mà có thể can thiệp và điều trị bệnh kịp thời.

Viêm bàng quang là gì?

Viêm bàng quang [1]Tác giả NHS, Đăng ngày 09 tháng 08 năm 2018, Overview Cystitis, NHS.com. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2021. được biết đến là một loại bệnh lý nhiễm trùng đường tiết niệu thể cấp tính. Thông thường các tác nhân gây bệnh viêm bàng quang là một trong số các loại vi khuẩn sống ở bàng quang hoặc một số trường hợp khác bệnh có thể do tác dụng không mong muốn của một số loại thuốc, sau liệu trình xạ trị chữa bệnh ung thư hoặc là do biến chứng của các bệnh lý toàn thân khác. Bệnh viêm bàng quang thường chiếm khoảng 50% trong tổng số những ca nhiễm trùng đường niệu. Bệnh nhân có thể bị tái phát viêm bàng quang tái đi tái lại nhiều lần cho dù đã được điều trị khỏi bệnh.

Viêm bàng quang có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên bệnh thường gặp viêm bàng quang ở nữ giới nhiều hơn so với nam. Nguyên nhân gây ra sự khác nhau này là do tính chất niệu đạo của người phụ nữ ngắn hơn, chỉ khoảng 3- 5cm, do đó các loại vi khuẩn gây bệnh sẽ dễ dàng xâm nhập từ vùng tầng sinh môn qua niệu đạo đến bàng quang. Khoảng 50% phụ nữ có ít nhất một lần trong đời bị viêm bàng quang, bệnh có thể được chữa khỏi theo liệu trình điều trị của bác sĩ nhưng cũng có thể có nguy cơ tái nhiễm cao nếu không được vệ sinh đúng cách. Ở nam giới tỷ lệ bị bệnh viêm bàng quang ít hơn nữ giới nhưng nguy cơ bị bệnh gia tăng theo độ tuổi.

Tổng quan về bệnh viêm bàng quang Tổng quan về bệnh viêm bàng quang

Nguyên nhân gây viêm bàng quang

Viêm bàng quang nói riêng và các bệnh lý nhiễm trùng đường tiết niệu nói chung thường gặp nguyên nhân chủ yếu là do tình trạng nhiễm khuẩn ngược dòng. Trong đó, các loại vi khuẩn gây bệnh sẽ xâm nhập từ bên ngoài vào qua niệu đạo dẫn đến viêm nhiễm tại bàng quang, ngược dòng lên nữa có thể gây viêm thận, viêm bể thận,…

Bình thường cơ thể của chúng ta có cơ chế tự bảo vệ trước sự xâm nhập của các loại vi khuẩn thông qua cấu trúc giải phẫu, van chống trào ngược bàng quang niệu quản, hàng rào niêm mạc bảo vệ, tính acid của nước tiểu cùng các rào cản miễn dịch. Nhưng khi hệ thống bảo vệ bị suy yếu do nguyên nhân nào đó sẽ làm cho sức đề kháng của cơ thể bị suy giảm, hay làm cho niệu đạo bị tổn thương, đây chính là cơ hội để cho các loại vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể và gây bệnh.

Các loại vi khuẩn hay gặp nhất gây nên tình trạng viêm bàng quang là Escherichia coli (E.coli), ngoài ra còn có các loại vi khuẩn khác cũng có thể gặp như Mycoplasma, Proteus, Chlamydia, tụ cầu vàng, trực khuẩn mủ xanh, Klebsiella pneumoniae, Enterococcus faecalis.

Ngoài nguyên nhân chủ yếu do vi khuẩn, bệnh viêm bàng quang có thể gặp do các nguyên nhân khác như sau:

  • Sử dụng các loại thuốc trong liệu trình hóa trị trong điều trị bệnh ung thư như Ifosfamide, Cyclophosphamide.
  • Do một số loại hóa chất: tiếp xúc với xà phòng tạo bọt, dung dịch vệ sinh phụ nữ, kem thuốc diệt tinh trùng.
  • Do người bệnh phải đặt ống thông tiểu thường xuyên trong thời gian dài.
  • Do người bệnh phải trải qua một quá trình xạ trị, đặc biệt xạ trị tại vùng khung chậu, sinh dục.
  • Viêm bàng quang là biến chứng của các bệnh lý khác như sỏi thận, đái tháo đường, viêm hay u phì đại tuyến tiền liệt.

Viêm bàng quang có biểu hiện như thế nào?

Dưới đây là những triệu chứng lâm sàng thường gặp của bệnh viêm bàng quang, nếu phát hiện bản thân đang có một trong những dấu hiệu trên, các bạn cần đến gặp bác sĩ để được khám và tư vấn:

  • Có dấu hiệu rối loạn tiểu tiện

Người bệnh sẽ có biểu hiện đi tiểu nhiều lần trong ngày, cảm giác buồn tiểu và cần phải đi tiểu gấp nhưng mỗi lần đi không thể hết được nước tiểu, tiểu rắt, chỉ tiểu ra một chút một. Có thể kèm theo tiểu ra máu, nước tiểu đục hoặc có mùi hôi, kèm theo đó, mỗi lần đi tiểu bạn sẽ có cảm giác đau hoặc nóng rát, tiểu buốt.

  • Bệnh nhân cảm thấy đau vùng bụng dưới hoặc đau âm ỉ vùng chậu, lưng, đau nhẹ vùng phía trên khớp mu khi bàng quang trong trạng thái căng đầy nước tiểu.
  • Có thể có biểu hiện sốt nhẹ, cảm giác gai rét
  • Ở trẻ em, bé thường có biểu hiện tè dầm vào ban ngày.

Hình ảnh bàng quang bị viêm và bàng quang bình thường Hình ảnh bàng quang bị viêm và bàng quang bình thường

Viêm bàng quang có nguy hiểm không? Biến chứng thường gặp của viêm bàng quang?

Viêm bàng quang có nguy hiểm không? – Viêm bàng quang nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời thì người bệnh sẽ có thể nhanh chóng khỏi bệnh, ổn định, những tình trạng như tiểu buốt, tuổi rắt sẽ hết nhanh chóng và không để lại di chứng gì nặng nề. Tuy nhiên nguyên nhân chủ yếu dẫn đến viêm bàng quang là do viêm nhiễm, xâm nhập của vi khuẩn, vì vậy nguy cơ tái phát của bệnh là rất cao ở những người có tiền sử đã từng mắc bệnh dù đã được điều trị khỏi bệnh trước đó.

Trong trường hợp các triệu chứng của bệnh phát hiện muộn hoặc điều trị không đúng cách, người bệnh có thể đối mặt với biến những nghiêm trọng.

  • Nhiễm trùng tại thận, dẫn đến tình trạng suy thận: Đây là một biến chứng thường gặp nhất của bệnh viêm bàng quang. Vi khuẩn sau khi xâm nhập vào bên trong bàng quang thì chúng sẽ di chuyển theo đường niệu quản để đi ngược lên phía trên thận, gây ra tình trạng nhiễm trùng tại thận. Nếu tình trạng này kéo dài thì có thể dẫn đến hậu quả suy thận cấp, nếu không được điều trị thì lâu dần sẽ dẫn đến các tổn thương thực thể tại thận, gây ra tình trạng suy thận mãn, khi đó người bệnh có thể phải chạy thận chu kỳ.
  • Tiểu ra máu kéo dài có nguy cơ dẫn đến tình trạng thiếu máu, tuy nhiên biến chứng này hiếm gặp do người bệnh thường tìm đến bác sĩ ngay khi có dấu hiệu tiểu ra máu. Thiếu máu do biến chứng của viêm bàng quang thường là thiếu máu do thiếu sắt.
  • Tăng nguy cơ vô sinh ở nam giới: Ở nam giới, có mối liên hệ chặt chẽ giữa hệ tiết niệu và sinh dục. Đường bài xuất nước tiểu ở niệu đạo đồng thời là đường xuất tinh, do đó viêm nhiễm tiết niệu có thể dẫn đến viêm tinh hoàn, mào tinh, ống dẫn tinh, làm giảm khả năng sinh sản.
  • Bàng quang tăng hoạt: Biến chứng này thường gặp ở những người bị bệnh nhiều lần, khiến cho bàng quang trở nên kích thích, giảm khả năng chứa nước tiểu, gây nên tình trạng đi tiểu nhiều lần.

Viêm bàng quang uống thuốc gì?

Các bác sĩ điều trị viêm bàng quang phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Trong trường hợp viêm bàng quang do vi khuẩn xâm nhập, người bệnh sẽ được chỉ định sử dụng kháng sinh, có thể lựa chọn những kháng sinh phổ rộng như Amoxicillin, Ciprofloxacin, Sulfamethoxazole, Trimethoprim.

Tùy thuộc vào số lần nhiễm khuẩn của bạn mà thời gian sử dụng thuốc khác nhau.

  • Nếu lần đầu tiên bị bệnh, người bệnh sẽ được chỉ định dùng các loại thuốc kháng sinh trong vòng từ 3 ngày cho đến 1 tuần, đến khi các triệu chứng được cải thiện. Nếu dùng kháng sinh những ngày đầu không hiệu quả thì các bác sĩ sẽ xem xét điều chỉnh và thay đổi loại kháng sinh khác. Đây được gọi là phương pháp dùng kháng sinh thử liều.
  • Khi viêm bàng quang bị tái phát nhiều lần, thời gian sử dụng các loại thuốc kháng sinh sẽ phải xem xét kéo dài hơn, thông thường phải đảm bảo khoảng thời gian từ 15 đến 20 ngày.

Viêm bàng quang uống thuốc gì? Viêm bàng quang uống thuốc gì?

Một số lưu ý với những người bị viêm bàng quang

Bệnh viêm bàng quang có thể gây ảnh hưởng không ít đến vấn đề sinh hoạt hằng ngày của người bệnh, gây cho người bệnh tâm lý sợ đi tiểu, thiếu tự tin khi đi đường dài hay khi tham gia các hoạt động đông người.

Để khắc phục được những ảnh hưởng điều đó, tốt nhất các bạn hãy chủ động thay đổi các thói quen sinh hoạt của mình bằng cách tăng cường uống nhiều nước để giúp bàng quang hoạt động tốt hơn. Bạn cũng cần hạn chế rượu bia, nước cam chanh và các loại thức ăn cay nóng vì những loại thực phẩm này sẽ có thể khiến cho bàng quang bị kích thích và làm tăng cảm giác khó chịu của bệnh nhân.

Bạn cũng nên dành thời gian để ngâm mình trong bồn nước ấm khoảng 10 đến 15 phút mỗi ngày để giúp thư giãn cơ thể và làm giảm tình trạng khó chịu vùng bụng dưới. Nếu các bạn thường xuyên bị đau bụng do bàng quang lúc nào cũng trong trạng thái căng tức thì các bạn có thể sử dụng dụng một miếng đệm nóng để chườm ấm bụng.

Chú ý việc sử dụng thuốc đúng và đủ liều theo chỉ định của bác sĩ, tránh để xảy ra trường hợp tự ý ngưng sử dụng thuốc khi thấy các triệu chứng đã giảm. Điều này sẽ làm giảm tác dụng của các loại thuốc điều trị và khiến cho cơ thể bệnh nhân bị “nhờn thuốc”, làm giảm tác dụng điều trị trong những lần tái phát sau đó.

Làm thế nào để dự phòng viêm bàng quang?

Viêm bàng quang chủ yếu do nguyên nhân viêm nhiễm do vi khuẩn, vì vậy để phòng bệnh một cách hiệu quả thì các bạn cần lưu ý những điều như sau:

  • Không nên nhịn đi tiểu, hãy đi tiểu ngay khi có cảm giác buồn tiểu
  • Đi tiểu trước và sau khi quan hệ tình dục, vệ sinh sạch sẽ vùng sinh dục tiết niệu.
  • Hạn chế ngâm mình trong bồn tắm, nước ao hồ quá lâu
  • Vệ sinh sạch sẽ bộ phận sinh dục ngoài mỗi ngày. Nên giữ cho bộ phận sinh dục khô thoáng, tránh tình trạng ẩm ướt sẽ tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn gây bệnh phát triển.
  • Đối với nữ giới: cần mặc những loại quần lót rộng rãi, làm bằng các loại chất liệu thoáng mát, thay quần lót mỗi ngày. Sau khi đi vệ sinh cần chú ý lau từ trước ra sau, tránh sử dụng các loại thuốc thụt rửa âm đạo hoặc thuốc vệ sinh phụ nữ dạng xịt, tránh sử dụng màng ngăn hay chất diệt tinh trùng.
  • Vận động cơ thể mỗi ngày để việc điều tiết và lưu thông nước tiểu dễ dàng. Nên tăng cường và giữ thói quen tập thể dục mỗi ngày để nâng cao sức khỏe.
  • Duy trì chế độ ăn uống hợp lý cho cơ thể, bổ sung hoa quả, rau xanh.

Một số câu hỏi thường gặp

Viêm bàng quang có điều trị khỏi được không?

Nếu nguyên nhân bệnh là do vi khuẩn, bệnh có thể điều trị dễ dàng bằng thuốc kháng sinh. Người bệnh chỉ cần sử dụng các loại thuốc đầy đủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ, giữ gìn vệ sinh vùng sinh dục tiết niệu sạch sẽ thì các triệu chứng của bệnh sẽ nhanh chóng được cải thiện. Tuy nhiên viêm bàng quang là một bệnh lý rất dễ tái nhiễm dù đã được điều trị khỏi trước đó. Do đó người bệnh cần nghiêm túc tuân theo liệu trình điều trị và giữ gìn vệ sinh sạch sẽ để ngăn ngừa tình trạng tái nhiễm xảy ra.

Viêm bàng quang có cần tránh quan hệ tình dục?

Người bị bệnh viêm bàng quang vẫn có thể hoạt động tình dục như bình thường, tuy nhiên để việc điều trị mang lại hiệu quả cao và tránh lây nhiễm cho đối phương thì người bệnh nên hạn chế quan hệ tình dục quá nhiều. Tại thời điểm trước khi quan hệ tình dục, bạn nên tắm rửa và vệ sinh vùng kín sạch sẽ, sau khi quan hệ nên có thói quen đi tiểu để giúp tống xuất vi khuẩn ra bên ngoài. Đừng quên sử dụng bao cao su khi quan hệ để đảm bảo an toàn cho bản thân và đối phương.

Viêm bàng quang nên ăn gì?

Người bị bệnh viêm bàng quang nên sử dụng các loại gia vị như tỏi, gừng trong quá trình chế biến thức ăn vì những chất có trong thành phần của gừng và tỏi thường có tác dụng chống viêm, chống nấm, kháng khuẩn, rất tốt cho sức đề kháng của cơ thể. Nên bổ sung các thực phẩm giàu vitamin mà không có tính chua, cay như nước ép dâu tây, nước việt quất, dưa hấu, sử dụng nước uống râu ngô cùng bông lá đề để lợi tiểu.

Chế độ ăn của bệnh nhân viêm bàng quang cũng cần phải đảm bảo đủ năng lượng như người bình thường, thậm chí còn phải cung cấp nhiều năng lượng hơn. Do đó trong thành phần mỗi bữa ăn cũng cần cung cấp đủ tinh bột, chất đạm, lipid,… Thịt, cá, trứng, sữa cũng không thể thiếu trong các bữa ăn của bệnh nhân viêm bàng quang.

Cần kiêng sử dụng các chất kích thích, rượu bia, thuốc lá, các loại ra vị chua cay và các loại quả có nhiều axit như cam, quýt, xoài vì có thể gây kích thích bàng quang.

Xem thêm: Bệnh tiểu gắt: Nguyên nhân gây bệnh, hướng dẫn chẩn đoán theo BMJ

epare">

Tài liệu tham khảo

Tài liệu tham khảo
1 Tác giả NHS, Đăng ngày 09 tháng 08 năm 2018, Overview Cystitis, NHS.com. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2021.

2 thoughts on “Viêm bàng quang: Nguyên nhân, biểu hiện, cách điều trị

Trả lời (Quy định duyệt bình luận)

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

The maximum upload file size: 1 MB. You can upload: image. Drop file here