Esomeprazole
![](https://nhathuocngocanh.com/wp-content/uploads/2024/06/Esomeprazole.jpg)
Biên soạn và Hiệu đính
Dược sĩ Xuân Hạo
Danh pháp
Tên chung quốc tế
Esomeprazol
Tên danh pháp theo IUPAC
bis[5-methoxy-2-[(S)-[(4-methoxy-3,5-dimethylpyridin-2-yl)methyl] sulfinyl]-1H-benzimidazol-1-id]
Mã ATC
A – Đường thái và chuyển hóa.
A02 – Thuốc điều trị rối loạn liên quan đến axit.
A02B – Thuốc điều trị bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (gord) và loét dạ dày tá tràng.
A02BC – Thuốc điều trị ức chế bơm proton.
A02BC05 – Esomeprazole.
Cấu trúc phân tử
Công thức phân tử
C17H19N3O3
Phân tử lượng
345,416 g/mol
Dạng bào chế
Viên nén bao tan trong ruột (dạng muối magnesi) 20mg; 40mg.
Nang (dạng muối magnesi) 20mg; 40mg.
Gói cốm pha hỗn dịch uống (dạng muối magnesi) gói 10mg.
Dạng bột đông khô (dạng muối natri), lọ 40 mg.
Các tính chất đặc trưng
Esomeprazole là 5-methoxy-2-{[(4-methoxy-3,5-dimethylpyridin-2-yl)methyl] sulfinyl}-1H-benzimidazole có cấu hình S ở nguyên tử lưu huỳnh. Là một dạng hoạt chất ức chế tiết axit dạ dày, nó được sử dụng (thường là muối natri hoặc magiê) để điều trị bệnh trào ngược dạ dày – thực quản, bệnh loét dạ dày tá tràng, chứng khó tiêu, và hội chứng Zollinger-Ellison.
Độ ổn định và bảo quản
Đối với hoạt chất: bảo quản ở 25oC (cho phép từ 15 – 30oC), đựng trong lọ kín, tránh ánh sáng.
Đối với dung dịch được pha: để ở nhiệt độ phòng (tối đa tới 30oC) trong nhiều nhất 12 giờ.
Đối với dung dịch pha trộn: để trong nhiệt độ phòng (tối đa tới 30oC) trong nhiều nhất 6 giờ (trong 50ml dung dịch dextrose 5%) hoặc 12 giờ (trong 50ml dung dịch Ringer lactat hoặc natri clorid 0,9%).
Cơ chế tác dụng
Esomeprazole có tác dụng ức chế bơm proton, ức chế tiết axit dạ dày bằng cách ngăn chặn bước cuối cùng quá trình sản xuất axit dạ dày bằng cách liên kết cộng hóa trị với các nhóm sulfhydryl của cysteine được tìm thấy trên enzym (H+, K+) – ATPase ở bề mặt bài tiết của tế bào thành dạ dày. Tác dụng này dẫn đến kích thích và ức chế cả bài tiết axit dạ dày cơ bản, không phân biệt tác nhân kích thích. Vì liên kết của esomeprazole với (H+, K+) – enzyme ATPase là không thể đảo ngược và enzyme mới cần được biểu hiện để tiếp tục tiết axit, thời gian tác dụng kháng bài tiết của esomeprazole là kéo dài hơn 24 giờ.
Các đồng phân S và R của omeprazol được proton hóa và chuyển hóa trong ngăn chứa axit của tế bào thành tạo thành chất ức chế hoạt động của achiral sulphenamide. Bằng cách tác động đặc biệt lên máy bơm proton, esomeprazole ngăn chặn bước cuối cùng trong quá trình sản xuất axit, do đó làm giảm nồng độ axit trong dạ dày.
PPI như esomeprazole cũng đã được chứng minh là có thể ức chế hoạt động của dimethylarginine dimethyl amino hydrolase (DDAH), đây một loại enzyme cần thiết cho sức khỏe tim mạch. Sự ức chế DDAH gây ra sự tích tụ của chất ức chế nitric oxide tổng hợp dimethylarginine (ADMA) không đối xứng, được cho là gây ra mối liên hệ của PPI tăng nguy cơ biến cố tim mạch ở những bệnh nhân có hội chứng mạch vành không ổn định.
Chỉ định trong y học
Nhờ vào cơ chế giúp làm giảm tiết axit ở dạ dày, esomeprazol được chỉ định trong:
Điều trị các bệnh lý tiêu hóa như: bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng, bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) trên bệnh nhân có triệu chứng trào ngược hoặc viêm thực quản.
Điều trị và dự phòng viêm loét dạ dày do sử dụng các thuốc kháng viêm không steroid (NSAID).
Phòng ngừa tái xuất huyết sau khi điều trị nội soi xuất huyết cấp tính.
Hội chứng Zollinger – Ellison.
Hỗ trợ và điều trị trong phác đồ điều trị bệnh viêm loét dạ dày do vi khuẩn H. pylori.
Dược lực học
Tác động lên sự tiết axit dịch vị
Sau 5 ngày dùng liều uống esomeprazol 40mg, độ pH trong dạ dày >4 đã được duy trì trung bình tương ứng với thời gian là 13 và l7 giờ trong vòng 24 giờ đối với bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản có triệu chứng.
Tác động trí liệu của sự ức chế axit
Khi dùng esomeprazole 40mg dạng uống, khoảng 78% bệnh nhân viêm thực quản do trào ngược được chữa lành sau 4 tuần và 93% được chữa lành sau 8 tuần.
Các tác động khác liên quan đến sự ức chế axit
Trong quá trình điều trị bằng thuốc kháng tiết axit dịch vị, nồng độ gastrin huyết thanh tăng cùng với sự giảm axit dịch vị.
Số tế bào ELC tăng có lẽ do tăng nồng độ gastrin huyết thanh đã được ghi nhận ở một số bệnh nhân khi điều trị dài hạn với esomeprazol dạng uống.
Vi sinh học
Phối hợp 3 thuốc: Esomeprazole, clarithromycin và amoxicillin được chứng minh là có hoạt tính với vi khuẩn H. pylori trên in vitro và trên các nhiễm khuẩn lâm sàng.
Các test nhạy cảm của clarithromycin và amoxicillin với H. pylori cần được tiến hành khi nghi ngờ vi khuẩn kháng thuốc.
Dược động học
Hấp thu:
Esomeprazol hấp thu nhanh sau khi uống, nồng độ đạt cao nhất trong huyết tương sau 1 – 2 giờ. Sinh khả dụng của esomeprazol tăng lên theo liều dùng và khi dùng nhắc lại, đạt khoảng 68% khi dùng liều 20mg và 89% khi dùng liều 40mg.
Thức ăn làm chậm và làm giảm hấp thu esomeprazol, nhưng không làm thay đổi ý nghĩa tác dụng của thuốc đến độ axit trong dạ dày. Diện tích dưới đường cong (AUC) sau khi uống 1 liều duy nhất esomeprazol 40mg vào bữa ăn so với lúc đói giảm từ 43% đến 53%. Do đó khi sử dụng esomeprazol nên uống ít nhất 1 giờ trước bữa ăn.
Phân bố:
Khoảng 97% esomeprazol gắn vào protein huyết tương.
Chuyển hóa:
Thuốc bị chuyển hóa chủ yếu ở gan nhờ hệ isoenzym CYP2C19, enzym cytochrom P450 thành các chất chuyển hóa hydroxy và desmethyl không còn hoạt tính, phần còn lại sẽ được chuyển hóa qua isoenzym CYP3A4 thành esomeprazol sulfon. Khi dùng lại, chuyển hóa bước đầu qua gan và độ thanh thải của thuốc giảm, có thể do isoenzym CYP2C19 bị ức chế. Tuy nhiên, không có hiện tượng tích lũy thuốc khi dùng 1 lần 1 ngày. Ở một số người vì thiếu CYP2C19 do di truyền (15 – 20% người châu Á) nên làm chuyển hóa esomeprazol bị chậm lại.
Thải trừ:
Thời gian bán thải trong huyết tương của esomeprazole khoảng 1,3 giờ. Khoảng 80% liều uống được thải trừ dưới dạng các chất chuyển hóa không có hoạt tính trong nước tiểu, phần còn lại được thải trừ trong phân. Dưới 1% thuốc được thải trừ trong nước tiểu. Ở người suy gan nặng, giá trị AUC ở tình trạng ổn định cao hơn gấp 2 – 3 lần so với người có chức năng gan bình thường, do đó có thể phải xem xét giảm liều esomeprazol cho người bệnh.
Tác dụng ngoài ý muốn
Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm nhìn mờ, lú lẫn, buồn ngủ, nhức đầu, giảm cảm giác thèm ăn, táo bón, tiêu chảy, buồn nôn, đầy hơi, khô miệng và đau bụng.
Các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn là phản ứng dị ứng nghiêm trọng, đau ngực, nước tiểu sẫm màu, tim đập nhanh, sốt, dị cảm, đau họng dai dẳng, đau dạ dày dữ dội, bầm tím hoặc chảy máu bất thường, mệt mỏi bất thường và vàng mắt hoặc da.
Thuốc ức chế bơm proton có thể làm tăng nguy cơ gãy xương hông và tiêu chảy liên quan đến Clostridium difficile. Bệnh nhân thường được sử dụng thuốc trong quá trình chăm sóc đặc biệt như một biện pháp bảo vệ chống lại vết loét, nhưng việc sử dụng này cũng có liên quan đến việc gia tăng 30% tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi.
Sử dụng thuốc ức chế bơm proton trong thời gian dài ở bệnh nhân điều trị Helicobacter pylori đã được chứng minh là làm tăng đáng kể khả năng nguy cơ gây ung thư dạ dày.
Viêm thận mô kẽ ống dẫn trứng cấp tính là một phản ứng có hại có thể xảy ra khi sử dụng esomeprazol.
Tương tác với thuốc khác
Có tổng cộng 179 loại thuốc được biết là có tương tác với esomeprazole , được phân loại là 19 loại tương tác chính, 127 loại trung bình và 33 loại tương tác nhỏ.
Acalabrutinib
Làm giảm nồng độ axit trong dạ dày, Esomeprazole cản trở sự hấp thu của Acalabrutinib và làm giảm hiệu quả và sinh khả dụng của nó.
Atazanavir
Esomeprazole làm giảm sự hấp thu và nồng độ Atazanavir trong máu và làm cho thuốc chống lại HIV kém hiệu quả hơn.
Belumosudil
Sử dụng đồng thời làm giảm nồng độ đỉnh trong huyết tương của Belumosudil.
Citalopram
Làm tăng nồng độ citalopram trong máu và tăng nguy cơ mắc một số tác dụng phụ.
Clopidogrel
Esomeprazol có thể làm giảm tác dụng bảo vệ tim mạch của Clopidogrel.
Dacomitinib
Esomeprazol cản trợ sự hấp thu và làm giảm hiệu quả của Dacomitinib trong huyết tương.
Dasatinib
Sử dụng Esomeprazol làm cản trở sự hấp thu của Dasatinib trong cơ thể.
Erlotinib
Làm giảm sinh khả dụng đường uống của erlotinib và làm giảm nồng độ trong huyết tương.
Nelfinavir
Làm giảm sinh khả dụng đường uống của nelfinavir và giảm nồng độ của nó trong huyết tương.
Pazopanib
Làm cản trở sự hấp thu và làm giảm hiểu quả của Pazopanib.
Rilpivirine
Esomeprazol làm giảm sự hấp thu và nồng độ Rilpivirine trong máu và làm giảm hiểu quả thuốc chống lại HIV.
Một vài nghiên cứu của Esomeprazol trong Y học
Đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp độ hiệu quả và độ an toàn của Esomeprazole để điều trị các triệu chứng trào ngược ở bệnh nhân bị bệnh trào ngược dạ dày-thực quản.
Cơ sở: Chúng tôi đã nghiên cứu hiệu quả của omeprazol trong điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) trong một phân tích tổng hợp các kết quả thử nghiệm lâm sàng.
Phương pháp: Cơ sở dữ liệu Medline, Embase, PubMed và Web of Science đã được tìm kiếm một cách có hệ thống cho các nghiên cứu phù hợp, và các thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi có đối chứng (RCT) được tham gia. Một phân tích tổng hợp các RCT đã được thực hiện để phân tích hiệu quả của esomeprazole trên các kết quả lâm sàng liên quan đến mức độ nghiêm trọng của GERD.
Kết quả: Tổng cộng 8 thử nghiệm lâm sàng đã được chọn trong phân tích tổng hợp của chúng tôi (N = 4495, bệnh nhân GERD). Điều trị bằng esomeprazole mang lại sự cải thiện đáng kể về các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng của GERD so với nhóm dùng giả dược. Biểu đồ kênh và thử nghiệm Egger cho thấy không có sự sai lệch đáng kể nào trong ấn phẩm. Công cụ hợp tác Cochrane và thang điểm Jadad được sử dụng để chỉ ra rằng tất cả 8 RCT đều có chất lượng cao. Kết quả của đồ thị xuyên tâm Galbraith cho thấy rằng không có nghiên cứu nào là nguồn gốc chính của sự không đồng nhất. Điều trị bằng esomeprazole giảm đáng kể tỷ lệ tái phát nhiều hơn so với nhóm giả dược (RR = 0,729; KTC 95%: 0,670 đến 0,794; P <0,001). Có vẻ như tỷ lệ ợ chua thấp hơn (RR = 0,747; KTC 95%: 0,665-0,839; P<0,001) và đau thượng vị (RR = 0,795; KTC 95%: 0,679-0,932; P = 0,005) ở nhóm điều trị esomeprazole so với nhóm dùng giả dược. Hơn nữa, các tác dụng ngoại ý nghiêm trọng ít có khả năng xảy ra hơn sau khi điều trị bằng esomeprazole (RR = 1,406, KTC 95%: 1,030-1,918; P = 0,032).
Kết luận: So với nhóm chứng, esomeprazole là một thuốc điều trị đầy hứa hẹn giúp cải thiện việc quản lý bệnh nhân GERD.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Y Tế (2012), Dược thư quốc gia Việt Nam, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
2. Drugbank, Esomeprazole, truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2022.
3. Drugs.com, Interactions checker, Esomeprazol, truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2022.
4. Mingxing, H. O. U., Haiqing, H. U., Chunlu, J. I. N., & Xuemei, Y. U. (2020). Efficacy and Safety of Esomeprazole for the Treatment of Reflux Symptoms in Patients with Gastroesophageal Reflux Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. Iranian Journal of Public Health, 49(12), 2264.
5. Pubchem, Esomeprazole, truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2022.
6. Pubmed, Esomeprazole, truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2022.
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Mỹ
Kháng acid, chống trào ngược, viêm loét
Xuất xứ: Ấn Độ
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Thụy Điển
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Đức
Xuất xứ: Việt Nam
Xuất xứ: Hàn Quốc
Xuất xứ: Ấn Độ
Xuất xứ: Ấn Độ
Xuất xứ: Việt Nam