Isocarboxazid

Biên soạn và Hiệu đính

Dược sĩ Phan Hữu Xuân Hạo – Khoa Dược, Trường Y Dược – Đại học Duy Tân.

Danh pháp

Tên chung quốc tế

Isocarboxazid

Tên danh pháp theo IUPAC

N’-benzyl-5-methyl-1,2-oxazole-3-carbohydrazide

Nhóm thuốc

Thuốc chống trầm cảm ,nhóm ức chế monoamine oxidase

Mã ATC

N – Thuốc hệ thần kinh

N06 – Thuốc an thần

N06A – Thuốc chống trầm cảm

N06AF – Chất ức chế monoamine oxidase, không chọn lọc

N06AF01 – Isocarboxazid

Lưu ý đối với phụ nữ mang thai

FDA thai kỳ loại C. Chưa có các nghiên cứu đầy đủ về việc isocarboxazid có gây hại cho thai nhi hay không. thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi điều trị nếu bạn đang mang thai hoặc dự định có thai khi sử dụng isocarboxazid.

Mã UNII

34237V843T

Mã CAS

59-63-2

Cấu trúc phân tử

Công thức phân tử

C12H13N3O2

Phân tử lượng

231.25 g/mol

Cấu trúc phân tử

Hợp chất này thuộc nhóm hợp chất hữu cơ được cấu thành từ benzen và các nhóm thế. Đây là những hợp chất thơm có chứa một hệ thống vòng benzen đơn chức

Cấu trúc phân tử Isocarboxazid
Cấu trúc phân tử Isocarboxazid

Các tính chất phân tử

Số liên kết hydro cho: 2

Số liên kết hydro nhận: 3

Số liên kết có thể xoay: 4

Diện tích bề mặt tôpô: 67.2 Ų

Số lượng nguyên tử nặng: 17

Các tính chất đặc trưng

Điểm nóng chảy (° C) : 105-106 °C

Điểm sôi: 394.5ºC

Phổ hồng ngoại : đạt cực đại tại 128,62 cm-1

https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/rest/pug_view/data/key/4786233_1

Độ tan 2.24e-01 g/L

Hằng số phân ly pKa : 10.4 mol/l

Chu kì bán hủy : 1.5-4h

Mức liên kết đối với protein huyết tương:

chưa được nghiên cứu đầy đủ nhưng người ta cho rằng các đặc tính của nó khá giống với đặc tính của một số chất tương tự cùng nhóm MAOIs có tỷ lệ liên kết với protein rất cao.

Cảm quan

Isocarboxazid là một chất kết tinh không màu, rất ít mùi vị.

Dạng bào chế

Viên nén 10mg

Isocarboxazid chỉ có duy nhất một biệt dược gốc là Marplan
Isocarboxazid chỉ có duy nhất một biệt dược gốc là Marplan

Sự ổn định và bảo quản

Thuốc được bảo quản trong bao bì kín ở nhiệt độ phòng, tránh nhiệt, ẩm và ánh sáng trực tiếp. Không bị đóng băng.

Nguồn gốc

Isocarboxazid lần đầu tiên được giới thiệu bởi hãng dược phẩm Roche, tiếp tục được phát triển bởi tổ chức dược phẩm Validus và lần đầu tiên được FDA chấp thuận như một loại thuốc kê đơn vào ngày 1 tháng 7 năm 1959. Nhưng hiện nay nó hiếm khi được sử dụng vì sự xuất hiện của các thuốc chống trầm cảm mạnh và dung nạp tốt hơn như thuốc chống trầm cảm ba vòng và chọn lọc. Isocarboxazid được sản xuất dưới tên biệt dược là Marplan.

Dược lý và cơ chế hoạt động

Monoamine oxidase gồm có MAO-A và MAO-B, là enzyme có tác dụng phân hủy các chất dẫn truyền thần kinh serotonin và catecholamine như epinephrine, norepinephrine và dopamine.

Isocarboxazid ức chế chọn lọc và không hồi phục hoạt động của enzyme MAO-A và MAO-B trong hệ thống thần kinh. Do đó ức chế sự thủy phân, dẫn đến giảm sự phân hủy của các chất dẫn truyền thần kinh, gây tăng cường hoạt động của chất dẫn truyền thần kinh.

Ứng dụng trong y khoa

Isocarboxazid được chỉ định để điều trị các triệu chứng trầm cảm kéo dài và suy nhược mà không đáp ứng với các loại thuốc chống trầm cảm khác.

Nó cũng đã được nghiên cứu trong điều trị tâm thần phân liệt , bệnh Parkinson và các rối loạn liên quan đến sa sút trí tuệ khác.

Dược động học

Hấp thu :

Chưa được nghiên cứu đầy đủ nhưng người ta cho rằng các đặc tính của Isocarboxazid nên khá giống với đặc tính của một số chất tương tự cùng nhóm MAOIs.Những loại thuốc trong nhóm này được hấp thu dễ dàng qua đường tiêu hóa, sinh khả dụng thấp và đạt nồng độ đỉnh trong 1-2 giờ.

Phân bố :

Hồ sơ dược động học của isocarboxazid chưa được nghiên cứu đầy đủ nhưng người ta cho rằng các đặc tính của Isocarboxazid khá giống với đặc tính của một số chất tương tự cùng nhóm MAOIs.Những loại thuốc trong nhóm này có tỷ lệ liên kết với protein rất cao

Chuyển hóa :chưa được nghiên cứu đầy đủ nhưng người ta cho rằng các đặc tính của Isocarboxazid khá giống với đặc tính của một số chất tương tự trong nhóm MAOIs. Các thuốc này được chuyển hóa nhanh chóng bằng quá trình acetyl hóa ở gan. Là một phần của quá trình trao đổi chất, axit hippuric là một chất chuyển hóa chính.

Thải trừ : Phần lớn thuốc thải trừ qua nước tiểu, có 75% thải trừ dưới dạng axit hippuric. ,

Phương pháp sản xuất

Isocarboxazid , 2-benzylhydrazid-5-metyl-3-isoxazolecarboxylat (7.2.6), có thể được tổng hợp từ axetylaxeton, khi nitro hóa với axit nitrơ tạo ra axit 5-metyl-isoxazol-3-cacboxylic (7.2.2). Este hóa sản phẩm này tạo ra ancol etylic của axit 5-metyl-isoxazol-3-cacboxylic (7.2.3). Este tổng hợp (7.2.3) tiếp tục được phản ứng với benzylhydrazin, để tạo ra isocarboxazit (7.2.6), hoặc với hydrazin, tạo thành axit 5-metyl-isoxazol-3-cacboxylic hydrazit (7.2.4). Phản ứng thứ hai với benzaldehyde tạo ra hydrazone (7.2.5), chất này tiếp tục bị khử thành isocarboxazide (7.2.6) [ 46 , 47 ].

Độc tính ở người

Isocarboxazid gây tăng aminotransferase huyết thanh thoáng qua ở một số bệnh nhân. Các đợt tăng này thường nhẹ, không có triệu chứng và không cần thiết phải điều chỉnh liều.

Thời gian khởi phát lâm sàng tổn thương gan do thuốc thường là 1 đến 4 tháng sau khi bắt đầu và mô hình tăng men huyết thanh thông thường là tế bào gan, tổn thương do ứ mật cũng đã được mô tả.

Các đặc điểm dị ứng miễn dịch (phát ban, sốt, tăng bạch cầu ái toan) là không phổ biến cũng như sự hình thành tự kháng thể.

Tính an toàn

Có rất ít thông tin về hiệu quả và độ an toàn của các liều cụ thể của isocarboxazid. Trong một nghiên cứu sử dụng isocarboxazid liều 30 và 50 mg / ngày ở bệnh nhân nội trú trầm cảm, liều cao hơn được dung nạp tốt và không gây ra bất kỳ độc tính nào lớn hơn liều 30 mg.

Tương tác với thuốc khác

Tương tác với các thuốc khác

Cần tránh sử dụng Isocarboxazid đồng thời với các chất chống giao cảm tác dụng gián tiếp như amphetamine, metaraminol, fenfluramine hoặc các chất gây biếng ăn tương tự, ephedrine hoặc phenylpropanolamin, dopamine hoặc levodopa

Tránh sử dụng pethidine cho bệnh nhân đang được điều trị bằng chất ức chế monoamine oxidase vì có thể xuất hiện các phản ứng tương tác nghiêm trọng, có khả năng gây tử vong, bao gồm kích thích TK trung ương, cứng cơ, tăng oxy máu, ngừng sự tuần hoàn của cơ thể, ức chế hô hấp và hôn mê.

Isocarboxazid cần tránh sử dụng đồng thời với các MAOIs, SSRI, hoặc hầu hết các thuốc chống trầm cảm ba vòng (clomipramine, desipramine, imipramine, butriptyline, nortriptyline hoặc protriptyline). Ngưng sử dụng isocarboxazid một khoảng thời gian từ 1 đến 2 tuần trước khi sử dụng những thuốc chống trầm cảm với cơ chế khác hoặc các loại thuốc nào khác gây nên phản ứng tương tác. Ngưng sử dụng thuốc chống trầm cảm một khoảng thời gian ít nhất 1 tuần trước khi dùng isocarboxazid; trong trường hợp thuốc có thời gian bán hủy rất dài (như fluoxetine), Thời gian này nên được kéo dài lên từ 2 tới 3 tuần.

Isocarboxazid được khuyến cáo nên ngưng sử dụng ít nhất 2 tuần trước khi phẫu thuật cần đến gây mê toàn thân. Sử dụng isocarboxazid cùng lúc với các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương khác (đặc biệt là barbiturat và phenothiazin), các chất tác động lên TK, thuốc gây tê cục bộ, thuốc chặn hạch và các thuốc hạ huyết áp khác (bao gồm cả methyldopa và reserpine), thuốc lợi tiểu, thuốc vận mạch, thuốc kháng cholinergic và thuốc hạ đường huyết làm tăng tác dụng của chúng lên nhiều lần

Tương tác với thực phẩm

Hạn chế sử dụng thực phẩm và đồ uống có hàm lượng tyramine cao như Pho mát (kể cả pho mát đã qua chế biến), men thủy phân hoặc chiết xuất từ thịt, đồ uống có cồn, rượu vang đỏ, bia không cồn, bia và rượu vang, và các loại thực phẩm không tươi và được lên men, ngâm chua,….

Vỏ đậu rộng (chứa levodopa) và vỏ chuối cũng có thể gây nguy hiểm. Trong trường hợp nghiêm trọng, tương tác có thể dẫn đến các đợt tăng huyết áp nghiêm trọng. Do đó, nên ngừng sử dụng isocarboxazid ngay lập tức khi xảy ra hiện tượng hồi hộp hoặc đau đầu thường xuyên.

Levodopa Kết hợp với isocarboxazid gây tăng huyết áp đột ngột và tăng nguy cơ đột quỵ Major
phenobarbital, Isocarboxazid có thể làm tăng tác dụng của Phenobarbital trên hệ thần kinh trung ương. Moderate
bupropion kết hợp với isocarboxazid gây ra các phản ứng tăng huyết áp nghiêm trọng và tăng các phản ứng phụ Moderate
linezolid kết hợp với isocarboxazid gây ra hội chứng serotonin Major
Entacapone Kết hợp với isocarboxazid có thể gây ra tình trạng huyết áp cao nguy hiểm và cũng làm tăng nguy cơ mắc hội chứng serotonin Moderate
amphetamine Kết hợp với isocarboxazid gây tăng huyết áp đột ngột và có khả năng gây tử vong Major
clomipramine

Kết hợp với isocarboxazdi gây ra hội chứng serotonin Major

Một vài nghiên cứu của Isocarboxazid trong Y học

Đặc điểm của tiền sử điều trị liên quan đến việc sử dụng isocarboxazid: Một nghiên cứu dựa trên cơ sở đăng ký trên toàn quốc.

Cơ sở :

Chất ức chế monoamine oxidase isocarboxazid (Marplan) được sử dụng trong điều trị trầm cảm, nhưng có rất ít kiến thức về bản chất của việc sử dụng isocarboxazid trong lâm sàng.Chúng tôi đề ra nghiên cứu này để tìm hiểu thêm và xác định các đặc điểm tiền sử điều trị liên quan đến việc sử dụng

Treatment History Characteristics Associated With Use of Isocarboxazid: A Nationwide Register-Based Study,
Treatment History Characteristics Associated With Use of Isocarboxazid: A Nationwide Register-Based Study,

Phương pháp :

Thông qua các cơ quan đăng ký trên toàn quốc của Đan Mạch, chúng tôi đã xác định được tất cả những người đã trưởng thành sử dụng isocarboxazid trong giai đoạn từ 2001 đến 2018, cũng như tối đa 5 đối chứng phù hợp bằng cách sử dụng một loại thuốc chống trầm cảm khác (khớp vào ngày kê đơn, tuổi, giới tính và khu vực cư trú). Lịch sử điều trị 5 năm của những người sử dụng isocarboxazid và nhóm chứng được đánh giá thông qua sổ đăng ký của Đan Mạch. Mối liên quan giữa các đặc điểm lịch sử điều trị và việc sử dụng isocarboxazid đã được kiểm tra bằng hồi quy logistic có điều kiện đa biến.

Kết quả : Chúng tôi đã xác định được 1455 người dùng isocarboxazid và 7045 người sử dụng một loại thuốc chống trầm cảm khác. Các đặc điểm sau có liên quan đến khả năng được điều trị bằng isocarboxazid có ý nghĩa thống kê: Điều trị trước với chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (tỷ lệ chênh lệch [OR], 1,80 với khoảng tin cậy 95% [CI], 1,46-2,23), tái hấp thu serotonin-norepinephrine chất ức chế (OR, 4,90; KTC 95%, 4,08-5,89), thuốc chống trầm cảm hệ serotonergic cụ thể và noradrenergic (OR, 1,56; KTC 95%, 1,30-1,88), thuốc chống trầm cảm ba vòng (OR, 5,05; KTC 95%, 4,19-6,08 ), thuốc chống trầm cảm khác (OR, 4,74; KTC 95%, 3,74-6,01), lithium (OR, 6,70; KTC 95%, 5,08-8,83), thuốc chống loạn thần (OR, 1,43; KTC 95%, 1,19-1,73), và từng chẩn đoán trầm cảm nhận được liên quan đến điều trị tại bệnh viện tâm thần (OR, 1,31; KTC 95%, 1,23-1,39).

kết luận: Những phát hiện này cho thấy rằng isocarboxazid thường được sử dụng cho bệnh trầm cảm kháng điều trị, phù hợp với các khuyến cáo trong hướng dẫn.

Tài liệu tham khảo

  1. 1. Drugbank,Isocarboxazid, truy cập ngày 08 tháng 5 năm 2022.
  2. 2. Pubchem,Isocarboxazid, truy cập ngày 08 tháng 5 năm 2022.
  3. 3. Treatment History Characteristics Associated With Use of Isocarboxazid: A Nationwide Register-Based Study, Magnus Holm, Jens Knud Larsen, Kazi Ishtiak-Ahmed, Maria Speed, Christiane Gasse, Søren Dinesen Østergaard
  4. 4. Bộ Y Tế (2012), Dược thư quốc gia Việt Nam, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội
Không tìm thấy sản phẩm nào khớp với lựa chọn của bạn.