Điều trị bệnh gout cần lưu ý chế độ dinh dưỡng như thế nào?

Các vị trí dễ bị lắng đọng tinh thể urat ở bệnh nhân gout
Điều trị bệnh gout cần lưu ý chế độ dinh dưỡng như thế nào?
5 (100%) 1 vote[s]

Những người mắc bệnh gout, ngoài việc cần tuân thủ liệu trình điều trị của bác sĩ thì các chế độ luyện tập, dinh dưỡng cũng có vai trò rất quan trọng giúp cải thiện tình trạng bệnh, tránh tái phát các cơn đau cấp.

Gout là một bệnh viêm khớp do lắng đọng các tinh thể muối urat (monosodium urat) tại các khớp, các tế bào liên kết. Đây là bệnh do rối loạn chuyển hóa nhân purin, thuộc nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa.

Acid uric được tạo ra trong dòng máu do các sản phẩm chứa purin bị phá vỡ. Purin được tạo ra tự nhiên từ cơ thể hoặc từ các nguồn thực phẩm chứa purin. Thông thường, thận lọc các acid uric ra khỏi máu và bài tiết vào nước tiểu. Nếu cơ thể sản xuất quá nhiều acid uric hoặc thận không có khả năng để lọc hết gây nên sự tích tụ acid uric trong máu.

Trong quá trình nhiều năm tăng acid uric máu có thể gây ra lắng đọng kết tinh urat khắp cơ thể. Các khớp, gân, vành tai và thận dễ lắng đọng hơn nơi khác. Khi các tinh thể urat gắn kết một phản ứng viêm bao gồm đau, đỏ, sưng và gây tổn thương cho tế bào khớp là những dấu hiệu của một cơn gout cấp. 

Các vị trí dễ bị lắng đọng tinh thể urat ở bệnh nhân gout
Các vị trí dễ bị lắng đọng tinh thể urat ở bệnh nhân gout

NGUYÊN TẮC DINH DƯỠNG

– Lượng Protein: 0,8 – 1g/kg cân nặng/ngày. Nhu cầu Protein giảm hơn các trường hợp có biến chứng về thận: viêm cầu thận cấp, suy thận cấp, suy thận mạn.

– Năng lượng: 30 – 35Kcal/kg cân nặng/ngày. Nhu cầu năng lượng giảm đối với  bệnh nhân béo phì.

– Lipid chiếm: 20 – 22% tổng số năng lượng cả ngày. Trong đó có 1/3 là acid béo no, 1/3 acid béo không no có một nối đôi, 1/3 acid no có nhiều nối đôi. Nên sử dụng ít cholesterol < 300mg/ngày.

– Nước: uống nhiều nước > 2 lít/ngày.

– Duy trì cân nặng lý tưởng (theo chỉ số khối cơ thể – BMI).

– Lựa chọn thực phẩm có ít nhân purin kiềm: ăn số lượng vừa phải các thực phẩm ở nhóm II (có 50 – 150 mg purin trong 100g thực phẩm); không nên ăn thực phẩm nhóm III (trên 150mg purin trong 100g thực phẩm) (Bảng 1). Không dùng các thực phẩm và đồ uống có khả năng gây đợt gout cấp như rượu, bia, cà phê, chè.

1. Chế độ dinh dưỡng khi có cơn gout cấp:

– Uống từ 2 – 3 lít nước mỗi ngày. Nên sử dụng nước khoáng kiềm hoặc nước kiềm 14‰. Điều này sẽ làm tăng lượng nước tiểu 24 giờ, giúp hạn chế tối đa sự lắng đọng urat trong đường tiết niệu.

– Không uống rượu bia.

– Tránh các thực phẩm ở nhóm có purin cao. Sử dụng vừa phải các thực phẩm ở danh sách purin trung bình. Hàng ngày ăn các thực phẩm ở danh sách thấp purin (tham khảo bảng 1).

– Ăn số lượng vừa phải protein. Nguồn protein tốt là đậu phụ và các sản phẩm sữa ít béo, với số lượng nhỏ bơ thực vật và trứng. Ăn ít thịt, cá, gia cầm (tối đa 150g/ngày).

– Không ăn thực phẩm chiên rán ở nhiệt độ cao và các món tráng miệng có chất béo cao; hạn chế thêm chất béo như bơ, margarin, dầu và các loại trộn salad.

Bảng. Hàm lượng purin trong 100g thực phẩm
Bảng. Hàm lượng purin trong 100g thực phẩm

2. Chế độ dinh dưỡng cho giai đoạn giữa các cơn hoặc gout mạn tính:

– Tiếp tục uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày.

– Hạn chế uống bia, rượu. Nếu có uống, không uống quá 1 đơn vị rượu/ngày và 3 lần/tuần.

– Hạn chế sử dụng các thực phẩm ở danh sách purin cao. Chỉ ăn lượng vừa phải protein.

– Duy trì cân nặng nên có. Nếu thừa cân, béo phì cần giảm cân.

LỜI KHUYÊN DINH DƯỠNG

1. Lựa chọn thực phẩm

a. Thực phẩm nên dùng

 Nên ăn đa dạng các loại thực phẩm để cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết.

– Gạo, ngô, phở, mỳ gạo, miến, bánh mỳ, khoai củ.

– Các loại rau xanh: bí xanh, rau ngót, ….

– Các loại quả chín ngọt: lê, táo, mít, dưa hấu, dâu tây, chuối,…

– Các thực phẩm có hàm lượng purin thấp: ngũ cốc, bơ, đường, sữa (nên chọn sữa ít béo), sữa chua, trứng, đậu phụ, pho mát, rau quả, lạc, vừng…. Nếu ăn thịt chỉ ăn 100g với người có cân nặng < 50kg và 150g với người có cân nặng trên 50kg; ăn thịt nạc, cá nạc, thịt gia cầm bỏ da.

– Các loại nước uống có bicarbonate: nước khoáng, baking soda…. Ở bệnh nhân có nguy cơ hình thành sỏi thận cho uống nước có pha 4g natribicarbonat/1 lít nước uống. Ngày uống từ 2 – 3 lít nước.

b. Các thực phẩm hạn chế dùng

– Các thực phẩm có hàm lượng purin cao: nước luộc thịt, cá mòi, nấm, măng tây, súp lơ xanh, cà tím, rau chân vịt (đặc biệt là lá non, mầm non), giá đỗ, phủ tạng động vật: gan, bầu dục, tim…

– Các loại quả có vị chua: cam chua, xoài xanh, cóc, me, nho chua…

– Hạn chế các loại thực phẩm chứa nhiều đường fructose như: nho ngọt, mật ong, siro ngọt,..

c. Thực phẩm không nên dùng

– Rượu, thức uống có cồn: gây tăng lactat máu làm giảm bài xuất acid uric qua thận.

– Bia: có loại bia nhiều purin.

– Cà phê, chè: cafein là một trimethylxanthin khi bị oxy hóa (men xanthin oxydaza) sẽ tạo thành methy acid uric.

Các thực phẩm bệnh nhân gout nên hạn chế sử dụng
Các thực phẩm bệnh nhân gout nên hạn chế sử dụng

2. Một số lưu ý khác

– Khi ăn thịt cá thì nên ăn ở dạng luộc và bỏ nước luộc; hoặc muốn ăn xào, rán cũng nên luộc qua nếu có thể được.

– Trường hợp muốn giảm cân thì cũng nên giảm từ từ 0,5 – 1kg mỗi tuần, tuân thủ chế độ ăn hợp lý để giảm cân.  Không theo bữa ăn cao protein để giảm cân bởi vì có thể làm cho gout nặng thêm.

– Tránh ăn no quá, nhất là vào buổi tối vì bữa ăn nặng là yếu tố stress để hình thành acid uric.

– Uống đủ nước theo nhu cầu (35 – 40 ml/kg cân nặng/ngày) vì nước sẽ làm tăng lượng nước tiểu => tăng đào thải acid uric ra ngoài.

THỰC ĐƠN MẪU

Thực đơn mẫu cho người bệnh Gout
Thực đơn mẫu cho người bệnh Gout

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

098 572 9595